پنج شنبه, 20 مهر 1396 ساعت 12:21

توقف متقابل صدور روادید، ایستگاه جدی تنش در روابط ترکیه و آمریکا

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

تنش در روابط ترکیه و آمریکا که از اواخر سال گذشته میلادی آغاز شده و در ماههای گذشته اوج گرفته بود، در هفته جاری با توقف دوطرفه صدور روادید برای اتباع کشور مقابل، به شکل جدی نمایان شد.

در ماه های گذشته روابط آمریکا و ترکیه در خصوص پنج موضوع مهم به شکل جدی تیره شده است و به نظر نمی رسد که این موضوعات به این راحتی و در زمانی کوتاه حل و فصل شود.
استرداد فتح الله گولن متهم ردیف اول کودتای نافرجام سال گذشته ترکیه و توقف ارسال سلاح از سوی آمریکا به گروه های کُردی سوریه که ترکیه آنها را شاخه سوری پ.ک.ک و علیه امنیت ملی خود می داند، از جمله موضوعات مورد مناقشه دو طرف محسوب می شود چرا که آمریکا تاکنون جواب مثبتی به درخواست ترکیه در این زمینه نداده است.
همچنین دستگیری مدیران بانکی و فعالان اقتصادی ترکیه به اتهام پولشویی و همکاری با ایران در دور زدن تحریم ها و نیز صدور کیفرخواست برای برخی مقام های سیاسی و بانکی ترکیه در آمریکا و نیز دستگیری دو تن از اعضای تیم حفاظتی اردوغان در سفر پنج ماه پیش به آمریکا و صدور کیفرخواست برای 11 نفر دیگر از آنها از جمله علل افزایش تنش در روابط آنکارا و واشنگتن بوده است.
توقف صدور روادید برای اتباع ترکیه از کجا آغاز شد؟
دستگیری متین توپوز کارمند کنسولگری آمریکا در استانبول توسط پلیس ترکیه به اتهام ارتباط با تشکیلات گولن در پنجشنبه هفته گذشته بهانه ای بود که سفارت آمریکا در آنکارا در واکنش به این اقدام، تصمیم به توقف صدور روادید برای اتباع ترکیه بگیرد.
هر چند که به شکل رسمی اعلام نشد، ولی به نظر می رسد که آمریکا در پاسخ به دستگیری متین توپوز کارمند کنسولگری آمریکا در استانبول اقدام به توقف صدور روادید در ترکیه کرده است.
توپوز کارمند محلی کنسولگری آمریکا در استانبول یک هفته پیش با دستور دادستان استانبول به اتهام ارتباط با تشکیلات گولن توسط پلیس امنیت دستگیر و روانه زندان شد.
دولت ترکیه، توپوز را به اتهام جاسوسی و ارتباط با گروه فتح الله گولن دستگیر و روانه زندان کرده و اعلام کرد که این مظنون به عضویت در گروه گولن، به عنوان یک رابط در کنسولگری آمریکا مشغول به کار بوده و با برخی سران پلیس سابق ترکیه که آنها هم با گولن مرتبط بودند، ارتباط داشته است.
واکنش و اظهارات مقامات ترکیه چه بود؟
پس از دستگیری متین توپوز، بکیر بوزداغ معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت ترکیه گفت که کنسولگری آمریکا در استانبول باید درباره استخدام یک مظنون مرتبط با گروه گولن پاسخگو باشد.
وی افزود: آمریکا باید درباره استخدام این مظنون پاسخگو باشد که چرا یک مظنون وابسته به گروه گولن را بدون اطلاع مقامات ترکیه استخدام کرده است؟
بوزداغ اظهار کرد: بر اساس قانون باید مشخصات توپوز بعد از استخدام وی در کنسولگری به وزارت خارجه ترکیه فرستاده می شد اما نام وی در لیست کارکنان رسمی کنسولگری و دیپلماتیک سفارت آمریکا ثبت نشده است و اگر توپوز در آنجا کار می‌کرد، باید مقامات ترکیه مطلع می‌شدند.
وی مدعی شد: اسناد و اطلاعات جدی مبنی بر ارتباط توپوز با گروه گولن موجود است و با توجه به این که این مظنون شهروند ترکیه است، باید براساس قوانین کشور محاکمه شود.
اقدامات سفارت آمریکا و ترکیه در آنکارا و واشنگتن در خصوص لغو صدور روادید
پس از این اظهارنظر سخنگوی دولت ترکیه، دولت آمریکا صدور روادید غیرمهاجرتی از طریق سفارتخانه و کنسولگری های این کشور در ترکیه را از روز یکشنبه این هفته متوقف کرد.
سفارتخانه آمریکا در ترکیه با انتشار اطلاعیه ای هدف از این اقدام را به حداقل رساندن مراجعان به سفارت عنوان و اعلام کرد: 'به علت بروز اتفاقات اخیر، دولت آمریکا، دولت ترکیه را به انجام تعهدات خود در قبال تسهیلات و امنیت کارمندان و کارکنان خود فرا می خواند.'
منابع خبری غیررسمی در ترکیه اعلام کردند که آمریکا اعلام کرده است که به دلیل نگرانی از امنیت کارکنان و دیپلمات‌های این کشور در ترکیه، صدور روادید در ترکیه را متوقف کرده است.
در پی این اقدام، سفارت ترکیه در واشنگتن نیز در واکنش به تصمیم دولت آمریکا مبنی بر توقف صدور روادید در نمایندگی های این کشور در ترکیه‌، اعلام کرد: نمایندگی های دیپلماتیک ترکیه در آمریکا نیز در اقدامی مشابه صدور روادید به شهروندان ایالات متحده آمریکا را متوقف کرده است.
واکنش و اقدامات ترکیه در خصوص لغو روادید
همچنین روز دوشنبه این هفته دادستان استانبول قرار بازداشت یکی دیگر از کارکنان کنسولگری آمریکا در استانبول را به اتهام همکاری با گروه گولن صادر کرد و این کارمند کنسولگری آمریکا نیز از بیم دستگیری در داخل کنسولگری ساکن شد ولی همسر وی نیز که جزو متهمان بود، توسط پلیس ترکیه دستگیر شد.
وزارت امور خارجه ترکیه در پی این رویدادها، ضمن احضار فیلیپ کوسنت معاون سفیر آمریکا در آنکارا اعلام کرد: انتظار داریم واشنگتن تصمیم خود مبنی بر توقف صدور ویزا برای شهروندان ترکیه را لغو کند.
نقش جان باس سفیر آمریکا در ترکیه و ابهامات در خصوص تصمیم لغو روادید
جان باس سفیر آمریکا در ترکیه نیز که در حال پایان ماموریت خود در آنکارا بوده و قرار است به افغانستان اعزام شود، در آخرین کنفرانس مطبوعاتی خود در ترکیه، از خبرنگاران طرفدار دولت دعوت نکرد و در همین رابطه گفت: من آنها را دعوت نکردم زیرا آنها را خبرنگار نمی‌دانم.
وی با ابراز نگرانی درباره نحوه پوشش خبری بازداشت یکی از کارکنان ترک تبار کنسولگری آمریکا در استانبول توسط رسانه‌های طرفدار دولت گفت: من بسیار ناراحت هستم که برخی در داخل دولت ترکیه ترجیح می‌دهند که به جای پیگیری اجرای عدالت، به دنبال انتقام باشند.
رسانه های ترکیه اعلام کردند که تصمیم به لغو روادید برای اتباع ترکیه از سوی مراکز دیپلماتیک آمریکا در ترکیه، تصمیم شخصی جان باس سفیر این کشور است.
این گمانه زنی از آنجا نشات گرفت که دولت ترکیه در ماه های گذشته همواره خواستار لغو ماموریت جان باس سفیر آمریکا در آنکارا بوده و او را مخل روابط دوستانه دو کشور عنوان کرده بود.
برگزاری جلسه محرمانه با احزاب، گروه ها و تشکل های مخالف دولت ترکیه در داخل سفارت آمریکا، ساماندهی برخی جلسات علیه دولت ترکیه، نقش مشکوک سفیر آمریکا در کودتای نافرجام سال گذشته ترکیه و نیز اظهارات نه چندان خوشایند وی در خصوص سیاست های داخلی و منطقه ای ترکیه طی ماه های گذشته از جمله نشانه هایی محسوب می شود که دولت ترکیه را مجبور به درخواست اتمام ماموریت جان باس کرد.
تعدادی از رسانه های نزدیک به دولت ترکیه اعلام کردند که جان باس علاوه بر کارشکنی های چند ماهه در روابط دولت ترکیه و آمریکا و به علت برداشت های شخصی در آخرین روزهای ماموریت خود از طریق توقف صدور روادید، به تعمد در روابط آمریکا و ترکیه اخلال ایجاد کرده است.
جان باس سفیر آمریکا در ترکیه روز گذشته در مصاحبه با تعدادی از خبرنگاران دست چین شده ترکیه مدعی شد که در 9.5 ماه گذشته به علت همکاری نزدیک سفارت آمریکا با دولت ترکیه و ارائه اطلاعات لازم، اقدامات تروریستی در این کشور تقریبا به صفر رسیده است و او خود را دوست کشور و ملت ترکیه می داند.
واکنش مقامات ترکیه به توقف صدور روادید
رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه که در این ایام در سفر دوره ای به کشور اوکراین سفر کرده بود، اقدام سفارت آمریکا در آنکارا در خصوص توقف صدور روادید غیرمهاجرتی و اتخاذ و اجرای چنین تصمیمی را مایه تاسف خواند.
وی با بیان این که 'ترکیه یک دولت قانونمند است و ما یک قبیله‌ و یا یک دولت قبیله‌ای نیستیم'، گفت: ترکیه نیز بر اساس اصل 'اقدام متقابل' صدور روادید برای اتباع آمریکا را متوقف کرده است.
وی اضافه کرد: 'در مقابل بیانیه‌ صادر شده از سوی سفارت آمریکا در آنکارا، سفیر ما در آمریکا نیز بر اساس اصل اقدام متقابل بیانیه‌ای را صادر کرد و فعلا روند کنونی به این شکل است'.
بینالی یلدریم نخست وزیر ترکیه نیز دو روز پیش در نشست اعضای حزب عدالت و توسعه در مجلس ملی این کشور اعلام کرد: در چارچوب تحقیقات درباره اعضای گروه گولن در مورد برخی کارکنان مراکز دیپلماتیک آمریکا روند قضایی را آغاز کرده ایم و با توجه به این که ترکیه یک دولت قانونمند است، برابر قانون اقدامات لازم را انجام می دهد.
وی تاکید کرد: برای کسی که مرتکب جرم شده است، اشتغال در مراکز دیپلماتیک آمریکا امتیازی محسوب نمی شود و برای رسیدگی به پرونده آنها از عالیجنابان(آمریکایی ها) اجازه نخواهیم گرفت.
وی خطاب به مقامات آمریکایی بیان کرد: مگر هنگامی که شما معاون مدیر یک بانک رسمی ترکیه را در حالی که برای انجام وظیفه به کشور شما آمده بود، زندانی کردید از ما اجازه گرفتید؟
وی ادامه داد: چرا همچنان سرکرده گروه گولن را در خاک خود پناه می دهید؟ آیا این امر شایسته متحد بودن و دوستی است؟
یلدریم اضافه کرد: این اقدام به هیچ عنوان برازنده کشور بزرگی مانند آمریکا نبود و هیچ مشکلی بین دو کشور را حل نخواهد کرد و به همین دلیل آمریکا را به عقل سلیم فرامی خوانیم.
وی بیان کرد: مقامات آمریکایی مدعی هستند که توقف صدور ویزاد در سفارت خانه این کشور در ترکیه برای کاهش مراجعین به سفارت و سرکنسولگری‌ها انجام شده ولی این ادعا به هیچ عنوان قابل قبول نیست.
وی ادامه داد: آنها بعدا دلیل پشت پرده اقدام خود را افشا کردند و گفتند که به خاطر روند محاکمه برخی کارمندان محلی که با گروه گولن رابطه داشتند، این کار را انجام داده اند.
نخست وزیر ترکیه با طرح این سوال که 'چرا بیش از 80 درصد مردم ترکیه به آمریکا علاقه ندارند؟' گفت: آمریکا باید جواب این سوال را در خود بیابد چرا که از فتح الله گولن متهم ردیف اول کودتای سال گذشته ترکیه حمایت کرده و او را پناه داده است.
همچنین رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه که در ادامه سفر خود به صربستان رفته بود، در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با الکساندر ووچیچ همتای صرب خود در بلگراد با ابراز تاسف از توقف صدور روادید در نمایندگی های سیاسی آمریکا در ترکیه گفت: این اقدام سفیر ایالات متحده در آنکارا به نام دولت این کشور بسیار تامل برانگیز است.
وی افزود: اقدام سفارت آمریکا در آنکارا بدون مشورت با وزارت امور خارجه ترکیه انجام گرفته است و ترکیه در بروز این مشکل نقشی نداشته و آمریکا و مقامات ارشد این کشور عامل اصلی این امر هستند.
وی اظهار کرد: این که سفیر آمریکا در آنکارا خود چنین تصمیمی گرفته و سپس گفته است که این اقدام را به نام دولت این کشور انجام داده، بسیار تامل برانگیز است.
وی تاکید کرد: اگر سفیر آمریکا در آنکارا این اقدام را خودسرانه انجام داده، مقامات این کشور نباید حتی یک دقیقه هم وی را در این پست نگه دارند و باید به او هشدار دهند که چرا در صدد تخریب روابط ترکیه با آمریکاست و چه کسی این اجازه را به او داده است؟
رییس جمهوری ترکیه همچنین گفت: اگر سفیر ما چنین اقدامی انجام دهد، حتی یک ساعت اجازه نخواهیم داد در آنجا بماند.
وی با طرح این سوال که 'جاسوس ها چگونه در سرکنسولگری آمریکا نفوذ کرده اند؟' افزود: اگر آنها در این سرکنسولگری نفوذ ندارند، پس در آنجا چه می کنند؟ باید این موارد روشن شود چرا که هیچ دولتی اجازه چنین فعالیتی به جاسوس ها را نمی دهد.
اردوغان اضافه کرد: جان باس سفیر آمریکا در آنکارا قصد انجام دیدارهایی برای خداحافظی دارد ولی دعوت وی برای دیدار خداحافظی با وزرا، رئیس پارلمان و شخص بنده را قبول نکرده و نمی کنیم و با صراحت می گویم که وی را نماینده ایالات متحده آمریکا در ترکیه نمی دانم.
همزمان با این اظهارنظرها، مولود چاووش‌اوغلو و رکس تیلرسون وزرای امور خارجه ترکیه روز گذشته طی گفت و گوی تلفنی در خصوص توقف صدور روادید غیرمهاجرتی میان آنکارا و واشنگتن به بحث و رایزنی پرداختند.
خوشبینی و بدبینی در روابط ترکیه و آمریکا
روابط آمریکا و ترکیه در ماه های گذشته آنچنان پیچیده و پرتنش شده که در شرایط عادی، بهبودی در سطح روابط طی ماه های آینده متصور نیست چرا که ترکیه علاوه بر محق دانستن خود در موضوعات پنچگانه مورد تنش، آمریکا را مسبب شرایط پیش آمده می داند.
آمریکا بدون توجه به حساسیت های ملی ترکیه در خصوص مسترد نکردن فتح الله گولن متهم ردیف اول کودتای نافرجام سال گذشته و نیز ارسال کمک های تسلیحاتی گسترده به گروه های کُردی سوریه که ترکیه آنها را تروریست و همکار پ.ک.ک و علیه امنیت ملی خود می داند، عملا راه را برای بهبود روابط بسته است.
بسیاری از تحلیلگران نزدیک شدن ترکیه به روسیه و ایران و تغییر برخی رویکردها و سیاست های منطقه ای ترکیه را نتیجه تغییر رویکرد آمریکا نسبت به آنکارا عنوان کرده و معتقدند که روابط دو طرف در ماه های آینده ممکن است تیره تر هم بشود.
هر چند که در مقابل، عده ای بر این باور هستند که ترکیه کشور چرخش های ناگهانی و 180 درجه ای در سیاست هاست و ممکن است در زمانی خاصی روابط خود را با آمریکا بهبود بخشد.
منبع: ایرنا
خواندن 213 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395